 ماهی قرمز نوروزی
ماهی قرمز نوروزی
رضا مرادی غیاث آبادی
این نگارنده بر این باور است که گذاردن ماهی سرخ وارداتی (که حتی بومی ایران نیست) بر سفره هفتسین نوروزی در تهران و چند شهر بزرگ، به آیین دیرین ایرانیان نیست و در هیچیک از متون و منابع کهن ایرانی اشارهای بدان نرفته است. حتی در نقاشیهای سفره هفتسین که از عصر قاجاریان بجای مانده است و نیز در نقاشی معروف «هفت سین» از استاد حسین شیخ (1289 - 1370) متعلق به عصر رضاشاهی، نگارهای از تنگ ماهی به چشم نمیخورد. امروزه نیز در کشورهای دیگر حوزه فرهنگ ایرانی (همچون افغانستان و تاجیکستان و دیگر سرزمینهای ایرانیتبار آسیای میانه و قفقاز) و حتی در بسیاری از روستاهای ایران، چنین رسمی ناشناخته است. خوشبختانه در چند سال گذشته، بسیاری از پژوهشگران و فعالان محیط زیست، کوششی شایسته برای آگاهی به مردم بکار بستهاند که تا اندازه زیادی موفقیتآمیز بوده است. سفره هفتسین نوروزی ایرانیان، آکنده است از نمادهایی برای زندگی آشتیجویانه بشری، پاسداشت پدیدههای طبیعت و روابط متقابل انسان و محیط زیست. شکنجه و کشتار بیرحمانه هزاران هزار ماهی سرخ کوچک و بیگناهی که در زندان تنگها به بند بازیگوشی میافتند و به دست ما و به بهانه جشن و شادی ما از گرسنگی و بیماری میمیرند، نه تنها آیین کهن و شناختهشده ایرانی نیست که خشونت و جنایتی غیر انسانی است. جنایتی که با سرمایه و تبلیغ سوداگران در مطبوعات و رادیو و تلویزیون نیز بدآن دامن زده شده است. نوروز ایرانیان هنگام اسطورههای کهن زایش و جشن نوزایی و گرامیداشت طبیعت است و نه یک «جشن مرگ».
|
